Cysylltwch: 01766 770599    E-bost: 11cilfor@gmail.com

Croeso i Dalsarnau

Talsarnau yw'r pentref sy'n ganolbwynt i'r ardal ac wedi ei leoli ar y briffordd A496 rhwng Harlech a Maentwrog. I'r gogledd mae Afon Dwyryd a mynyddoedd Y Rhinogydd i'r de. Yn ffinio â'r pentref megis, mae nifer o dreflannau llai, sef Eisingrug, Glanywern, Llandecwyn, Yr Ynys a Soar.  mwy amdanom nii...

Hanesion y Pentref

Archif Lluniau Talsarnau

Cipolwg ar ddigwyddiadau hanesyddol Talsarnau dros y ganrif ddiwethaf, yn dangos bywydau beunyddiol ei thrigolion a chofnod darluniadol o strwythur a fframwaith y gymuned. Mae mwyafrif o'r lluniau wedi eu rhoi gan aelodau o'r gymuned, ac fe'u trefnir mewn albymau ar wahân. Mae pob llun wedi'i enwi a'i gapsiynu gyda help a chymorth pobl lleol.

flickr baner albwm


 

Dogfennau Hanesyddol Ardal Talsarnau

bookshelfC

Enwogion Pentref Talsarnau a'r Cylch

Gwybodaeth am bobl nodedig wnaeth gyfraniad arbennig i'r ardal yn ystod eu cyfnod.

Busnesau a Gwasanaethau Lleol



 

 

Mewn Argyfwng - Peiriannau Diffibriliadur

Fideos Lleol Talsarnau a'r Cyffiniau

Daeth y llanw drosodd ym 1927 ac aeth â balast y rheilffordd gydag ef, roedd y lein yn hongian mewn gwagle a thyllau mawr ble’r arferai’r lein fod.  Roedd yna tua wyth troedfedd neu fwy o ddwr yn ein selar ni ac fe aeth a phopeth rhydd allan i ganol y caeau.

Llanw Mawr002Chwythodd y gwynt bopeth i gyfeiriad Barcdy. Dwi’n cofio trol Humphrey Owen yno ac roedd wedi dod yr holl fordd o Draenogau ac roedd yno hefyd lawer o gasgenni tar ac anifeiliaid marw. Fe fuon ni’n lwcus iawn na chafodd neb ei foddi, ond roedden nhw’n poeni am Wil John a oedd yn gweithio yn Draenogau Mawr, roedd o newydd fynd adref, ond wedi cyrraedd y ty yn ddiogel a sych cyn i’r llanw ddod dros y clawdd llanw. Roedd y morglawdd, neu’r clawdd llanw fel y galwem ni ef, wedi methu dal y straen ac fe dorrodd ger Draenogau Bach ac roedd y bwlch yn mynd yn fwy bob amser. Mae’n rhaid ei bod yn don llanw gan iddi ddod mor sydyn ond roedd y tywydd wedi bod yn stormus am rai dyddiau ac roedd rhai o’r ffermwyr wedi symud eu defaid a’u gwartheg i dir uwch.

Roedd William Owen Penbryn yn y cae yn ymyl yr ysgol yn paratoi i symud gwartheg ond roedd yn rhy hwyr a bu raid iddo ddianc. Roedd yna bolyn lamp yn ymyl yr ysgol a dringodd i’w ben ac mewn dim gallai weld y gwartheg yn nofio heibio. Roedd John Jones Cambrian yn glanhau’r ysgol, bu raid iddo neidio i ben un o’r cypyrddau a dringo ar ben un o’r trawstiau ac yn y bore aeth cwch i weld a oedd yn iawn. Aeth y cwch wedyn draw i Draenogau – aeth dros y rheilffordd ac nid oedd y ffens na’r waliau yn y golwg. Bu raid mynd drwy’r Gelli o Gefntrefor Isa er mwyn cael y cwch o Caerffynnon gan fod coed mawr wedi dymchwel yn ymyl Y Lodge, ac roedd tas fawr gyferbyn a Noddfa, daeth honno o ble mae’r ysgol heddiw.

Claddwyd yr holl anifeiliaid yn Barcdy, yr ochr yma i ble mae’r carafannau heddiw. Bryd hynny roedd pedwar o ddynion o Ynys Gifftan yn gweithio yn y chwareli a phan fu iddynt gyrraedd y clawdd llanw am chwech o’r gloch y bore ar eu ffordd i’r gwaith, allen nhw ddim mynd ymhellach gan fod y dwr wedi ei ddal ac yn ddwfn iawn ar ochr y tir tra ar y traeth roedd y llanw wedi mynd i lawr. Dechreuwyd cronfa i helpu pobl gollodd ddodrefn ac eiddo, ac i’w helpu i atgyweirio’u tai ar ol y llanw mawr, a chafodd rhai ffermwyr arian o’r gronfa yn ogystal. Roedd John Bull yn boblogaidd iawn bryd hynny, ac fe wn i gyda’r yswiriant a gawsant fe lwyddodd rhai pobl i adfer y sefyllfa.